De Plaagmier

In ons land kennen we ‘m pas sinds 1990: de Lasius Neglectus, ofwel de plaagmier. Hij lijkt op de gewone zwarte mier, maar vertoont ander gedrag. Het diertje komt vrijwel uitsluitend in steden voor en kan daar voor veel overlast zorgen. Plaagmieren nestelen vooral onder bakstenen en tegels, vaak op de grens met een muur. Het uitgeworpen zand van hun graafwerkzaamheden, enkele decimeters diep, markeert het centrum van een nest. Soms dringen deze mieren ook huizen binnen, met alle gevolgen van dien.

Inteelt
Bij de meeste mieren vliegt de mierenkoningin uit, op zoek naar (gevleugelde) mannetjes van een andere kolonie om zich mee voort te planten. Plaagmieren doen dat anders. Zij hoeven hun partner niet in een ander nest te vinden, maar kunnen intelen. Zo kan uit één nest een enorme kolonie ontstaan. Deze kan wel uit 10 tot 100 keer zoveel mieren bestaan als de meer voorkomende mierensoorten. Een nest van de plaagmier bevat veel eierleggende koninginnen. Jonge koninginnen en mannetjes paren in het nest, waarna de koninginnen in het nest blijven en eveneens eierleggend worden. Verspreiding vindt lokaal vrijwel altijd lopend plaats. Door steeds meer nestgangen te graven kunnen de mieren het bezette gebied uitbreiden. En zo kan een grote kolonie van vele nesten ontstaan. Aangezien de plaagmier zich vrijwel niet vliegend verplaatst, nemen we aan dat verspreiding over lange afstand alleen met behulp van de mens kan plaatsvinden. Bijvoorbeeld door het verplaatsen van (pot)grond, potplanten, plantenbakken en tuinafval, waarin een koningin met haar broed zich ophoudt.

Overlast
Bewoners ondervinden vooral overlast van plaagmieren die het huis binnendringen, op zoek naar zoetigheden, voedselresten, vocht en nestgelegenheid. De mieren zijn immers zo klein (ca. 3 mm), dat ze gemakkelijk door een gaatje of een kiertje kunnen binnenkomen. In het vroege voorjaar en de winter worden ze vooral door warmte aangetrokken, en tijdens een droge zomer zoeken ze vooral vochtige plaatsen op. Ze zijn dan bijvoorbeeld in de badkamer te vinden rond de waterleiding, in de wasmachine of onder een vochtig washandje. In de keuken blijken de gootsteen, een koffiezetapparaat of een vaatwasmachine erg aantrekkelijk. Net als de Amerikaanse vuurmier zijn plaagmieren dol op elektriciteit. Niet voor niets worden ook in stopcontactdozen soms mieren aangetroffen, wat kan leiden tot kortsluiting.

Bestrijden
Voor een effectieve bestrijding zouden alle koninginnen in een nest moeten worden gedood. Omdat een kolonie zo veel koninginnen bevat, is het uitroeien van de gehele kolonie met een of meer van de bekende mierenlokdozen helaas een onmogelijke opgave. Een andere mogelijkheid is om belangrijke voedselbronnen, zoals bomen met veel bladluizen, voor de mieren af te sluiten, bijvoorbeeld door de luizen effectief (biologisch) te bestrijden. Zoetigheid en voedsel moeten sowieso afgesloten worden bewaard, om zo mieren uit de woning te weren. Het is verstandig om bij blijvende overlast contact op te nemen met een professionele plaagdierbestrijder, die ervaring heeft met de bestrijding van de plaagmier. Hij beschikt over producten waarmee de plaagmier effectief kan worden bestreden.

Voorkomen
Het is vooral belangrijk om te voorkomen dat de plaagmier zich ergens kan vestigen. Tuincentra zouden regelmatig moeten worden gecontroleerd op de aanwezigheid van plaagmieren. De plaagmier kan zich het gemakkelijkst vestigen in tuinen van nieuwbouwwijken, omdat daar concurrerende mierensoorten ontbreken. Verder zou de gemeente bewoners van de wijk waar de plaagmier voorkomt, moeten informeren over het risico van het verslepen van grond en potplanten naar andere gebieden. De grond moet dan eerst zorgvuldig worden gecontroleerd.

Download hier De-Plaagmier